Làm cách gì để có một quỹ nhà dành cho người có thu nhập thấp?

Có một giải pháp. Đó là tăng chiều cao tòa nhà và có nhiều căn hộ có diện tích vừa phải. Tăng chiều cao tòa nhà sẽ giảm tiền thuê đất, giảm bớt chi phí xây dựng (vì bớt đi khoản chi cho móng nhà), sẽ giảm giá cho người mua nhà. Nếu xây dựng tòa nhà 30 tầng trên diện tích 1.000 mét vuông, tiền thuê đất sẽ giảm 3 lần so với xây dựng tòa nhà trên dưới 10 tầng.

Chẳng hạn, trên một diện tích 1.000 mét vuông tại khu vực có giá 30 triệu đồng/1 mét vuông, nếu chỉ xây dựng 10 tầng, mỗi mét vuông diện tích sử dụng sẽ chịu thuế là 30/10. Nhưng nếu xây 30 tầng, con số này sẽ giảm đi ba lần với 30/30. Như vậy, cộng với chi phí xây dựng (hiện nay mức trung bình là 3 triệu đồng/1 mét vuông) giá một 1 mét vuông sử dụng của nhà 10 tầng là 3 triệu + 3 triệu bằng 6 triệu đồng. Trong khi đó, nếu là nhà 30 tầng, giá mỗi mét vuông sử dụng chỉ là 3 triệu + 1 triệu bằng 4 triệu đồng.

Hiện tại, các ngôi nhà ở khu đô thị mới có các căn hộ thường là từ 70 – 80 mét và 110 – 150 mét vuông. Với diện tích đó, sẽ không phù hợp với các hộ gia đình có thu nhập thấp. Các hộ gia đình này chỉ cần các căn hộ tử 40 đến 60 mét vuông. Với giá 4 – 5 triệu đồng một mét vuông (cho nhà trên 30 tầng) giá mỗi căn hộ chỉ là từ 200 đến 400 triệu đồng. Rất nhiều hộ có thu nhập thấp có thế đáp ứng được mức giá này chứ không thế nào mua được những căn hộ có giá từ 800 triệu đồng hoặc hàng tỷ đồng như hiện nay. 

Tất nhiên, về mặt kỹ thuật, việc nâng chiều cao đi liền với việc gia tăng kết cấu móng và khung nhà. Nhưng chi phí cho việc này chắc chắn không cao như mức tính chịu thuế đất.

Hiện nay quỹ đất xây dựng của Hà Nội, kể cả khi mở rộng ra gần 3.000 km vuông, vẫn không cho phép mở rộng thêm nhiều nữa các khu đô thị. Giải pháp duy nhất chỉ là cao tầng hóa các khu nhà mới xây. 30 tầng trở lên phải trở thành một nguyên tắc khi cấp phép cho các khu đô thị mới.

Nên nhớ rằng Hà Nội sau khi được mở rộng là trên 6 triệu người. Với nhu cầu là một thủ đô đa năng như nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước trao cho thủ đô, chỉ chưa đến chục năm nữa, dân số Hà Nội sẽ lên đến trên dưới 10 triệu người (chủ yếu là do nhập cư) và diện tích cho 4 triệu người sẽ gia tăng sẽ là trên 50 triệu mét vuông nhà. Nếu chỉ xây dựng ở độ cao trên dưới 10 tầng như hiện nay, diện tích để cho xây dựng đô thị sẽ là bao nhiêu. Nhưng nếu xây dựng trên 30 tầng thì diện tích cấn sẽ giảm đi bao nhiêu so với nhà 10 tầng. Chắc hẳn các nhà quy hoạch của Hà Nội biết cách tính đơn giản này.

Thêm nữa, Hà Nội có khẩu hiệu “Xanh, Sạch, Đẹp”. Hãy khoan nói đến hai tiêu chí sạch và đẹp. Riêng tiêu chí Xanh, nếu chỉ đạt mức trung bình thấp của thế giới hiện nay là mỗi người có 10 mét vuông cây xanh thôi thì thủ đô Hà Nội 10 triệu dân sẽ cần đến 100 triệu mét vuông cây xanh. Mà cây xanh thì không thể chồng tầng nọ lên lớp kia. Vậy mục tiêu mỗi người 10 - 20 mét vuông cây xanh như một số thủ đô trên thế giới, Hà Nội sẽ cần bao nhiêu cây số vuông để trồng cây?

Hãy cao tầng, cao tầng hơn nữa để Hà Nội có thêm cây xanh và Hồ nước, tạo cho người Hà Nội có một môi trường sống tốt hơn.

Trước mắt, việc cải tạo các chung cư 5 tầng lắp ghép cũ như Kim Liên, Giảng Võ, Thành Công… thành phố cần phải khuyến khích các nhà đầu tư ưu tiên cho các dự án cao tầng kết hợp mở rộng đường sá. Các khu đô thị mới cũng cấn xác định mặt bằng chiều cao theo nguyên tắc mới, đặc biệt là các khu dân cư có nhiều người lao động, sinh viên chưa hoặc có thu nhập thấp, cần có các tòa nhà cao tầng giá rẻ dành cho đối tượng này.

Việc mới đây Hà Nội cho phép xây dựng làng sinh viên ở huyện Từ Liêm với độ cao trung bình chỉ có 7 tầng là một sự lãng phí tài nguyên đất. Khu vực rộng mấy chục héc ta này cần nâng chiều cao lên ít nhất gấp ba lần hiện nay.

Đã đến lúc Hà Nội nói riêng và các đô thị trong cả nước ta nói chung phải có cách nhìn mới trong xây dựng: Xây nhà cao không phải và việc phung phí tiền của mà là tiết kiệm – tiết kiệm quỹ đất, một thứ tài nguyên không bao giờ có thêm mà chỉ mất dần đi. Và chỉ có cao tầng hóa mới có thể đạt mục tiêu “Xanh, Sạch, Đẹp” mà mọi người mong muốn.